سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

355

تاريخ ايران ( فارسى )

نادر شاه فصل هفتادم عروج نادر قلى به تخت سلطنت ايران « 1 » ما شخصى را مييابيم كه اصل و نسب و آغاز حياتش بطورى تاريك است كه با اشكال ميتوان آن را تشريح كرد . او يك جريانى را با عزم و ئبات رهبرى كرده و در طى فرصت‌هايى كه بدست آورد نقشه‌هائى براى ساختمان بخت و اقبال آينده‌اش با تأمل و پيش‌بينى كشيده و با يك پشتكار خستگى ناپذيرى نقشه‌هاى خود را اجرا نمود و به همين سبب او نيز مانند ديگر فاتحين قبلى خود براى آسيا وحشتناك شده و بدون شك فرمانرواى مشرق گرديد . از گفتار هانوى دربارهء نادر شاه . مولد و منشأ نادر قلى نادر شاه آخرين فاتح آسيائى در خراسان متولد شده و در همانجا نشوونما يافت و او اين ايالت را هميشه به مثابهء خانهء خود مىنگريست .

--> ( 1 ) - از جمله مآخذ اين دوره عبارتست از : شرح تاريخى تجارت بريتانيا در درياى خزر ، مشتمل بر شرح زندگانى نادر شاه ، بقلم ژ ، هانوى . « حيات نادر شاه و يك رمان تاريخى بنام قزلباش ، بقلم ژ ، ب . فريزر . يك نوشته در مجلهء انجمن آسيائى همايونى ، ژانويه 1908 . يك رمان تاريخى بنام نادرشا ، بقلم سرمور تيمر دوراند . كتاب Historien Armeniens تأليف م ، بروسه . در اين كتاب شرح معاصرى از زندگى نادر شاه بقلم ابراهام اقريطشى درج است . در جلد پنجم « تاريخ گرجستان » بقلم همان مؤلف نامه‌اى است كه هراكليوس دوم بخواهرش نوشته و در آن لشگركشى هندوستان را تشريح كرده است . در ميان نويسندگان شرقى مانند « جهانگشاى نادرى » قلم ميرزا مهديخان بسيار ذيقيمت است . بعد از آن « خاطرات عبد الكريم - است ، و بالاخره من از سيد على خان شاپشلر دره‌گزى كه جد او از سرداران محبوب نادر شاه بود يادداشتهايى دريافت نموده‌ام . ( مؤلف )